تبلیغات
ادبیات فارسی - انواع یا (ی) در زبان فارسی
درباره من
این وبلاگ جهت افزایش اطلاعات ادبی شما در حیطه ادبیات فارسی ساخته شده است . لطفا مارا از نظراتتان آگاه سازید . با تشکر
نویسندگان
جستجو در وبلاگ
نویسنده :سینا بابایی
تاریخ: پنجشنبه 8 تیر 1396 12:28 ب.ظ

در دستور زبان فارسی حرف «ی» انواع مختلفی دارد که به برخی از پرکاربردترین آن ها اشاره می شود:

۱- پسوند نسبت که خود برمعانی متفاوتی دلالت می کند. مانند:

الف) نسبت به مکان. مانند: شیرازی٬ اصفهانی و ...

 ب) نسبت به چیز. مانند:ارغوانی٬پرنیانی٬زعفرانی و ...

 ج) نسبت به شخص. مانند: محمدی٬ابراهیمی٬سجادی و ...

 نکته: این حرف با اضافه شدن به کلمات غیر فارسی معمولا به صورت «وی» در می آید مانند: علوی(منسوب به علی) عیسوی(منسوب به عیسی) همچنین است کلماتی چون: موسوی٬ رضوی٬ نبوی و ...

 توجه: گاه به اشتباه کلمه ی «گنجه» بر اساس قاعده ای که گفته شد٬ به صورت «گنجوی» تلفظ می شود و مثلاً می گویند نظامی گنجوی. این درحالی است که کلمه کاملاً فارسی است و قاعده ی مذکور درمورد آن صدق نمی کند.

د) پسوند شغلی. مانند: کبابی٬ کله پزی٬ سمساری و...

ه) پسوند دارندگی: نامی (نامور)  ٬ هنری(هنرمند)

و) پسوند مفعولی: زندانی(به زندان انداخته شده) ٬ نهانی( پنهان شده)

۲- ی لیاقت: به آخر مصدر افزوده شده و صفت لیاقت می سازد. مانند: دیدنی٬ رفتنی٬ خواندنی٬مردنی و...

۳- ی نکره. به آخر کلمه افزوده می شود. مانند:«پادشاهی به کشتن اسیری اشارت کرد»

۴- شناسه فعل دوم شخص مفرد ماضی و مضارع.مانند: دیدی٬ خواندی٬ می نویسی و...

۵- ی وحدت.(بر یک نفر یا یک چیز یا مقدار دلالت دارد) مانند:نصیحتی کنمت یعنی یک نصیحت یا مثلا پسته کیلویی(؟!) یعنی هر یک کیلو  ...

۶- ی حاصل مصدری (معنای مصدری می دهد) . مانند:مردی نبود فتاده را پای زدن (یعنی مرد بودن آن نیست که ...) ( مسلمانی (مسلمان بودن)  مطربی(مطرب بودن) )

نکته : در پایان این مبحث لازم به ذکر است که آنچه در مورد انواع حرف«ی» ذکر شد٬ موارد پرکاربرد و رایج در زبان نظم و نثر پارسی است و موارد دیگر نیز برای آن می توان برشمرد.هم چنین در برخی موارد ممکن است حرف «ی» بر دو یا چند معنا قابل تأویل باشد. مثلاً در جمله ی مردی را دیدم. حرف «ی» هم می تواند از نوع نکره باشد و هم وحدت. حتی بسته به نوع جمله می تواند معنی مصدری هم داشته باشد.(مرد بودن را هم دیدم) . کوتاه سخن این که با توجه به آن چه گفته شد موارد استثنا هم وجود دارد و ادعای (این است و جز این نیست )در مباحث دستوری بی اساس است.



ابزارک های وبلاگ
  • کل بازدید:
  • بازدید امروز :
  • یازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل مطالب :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :