تبلیغات
ادبیات

دستور زبان فارسی5-1

صفت


صفت کلمه یا گروهی از کلمات است که قبل یا بعد از اسم مى آید ،و آن را با ویژگى یا مفهومى همراه مى کند و درباره آن توضیح می دهد

صفت هاى پیشین، پیش از اسم مى آیند و صفت هاى پسین، پس از اسم. هر گاه صفت به جاى اسم بنشیند، کارکرد اسم را پیدا مى کند

مثال:«آیا هنوز ریزش باران بر گونه هایت، تو را شاداب مى کند؟» 

اسمى که پیش یا پس از صفت قرار مى گیرد و صفت، ویژگى آن را بیان مى کند، موصوف نام دارد. 


انواع صفت از نظر مفهوم



صفت بیانى


صفت بیانى ویژگى اسم را از نظر چگونگی و خصوصیات نشان مى دهد و انواع آن عبارتند از: ساده، فاعلى، مفعولى، نسبى، لیاقت 


صفت بیانی ساده

صفت بیانى ساده تنها بر چگونگى موصوف دلالت مى کند: 
هوای خوب/ اتاق گرم 


صفت فاعلی

صفت فاعلى نشان مى دهد که موصوف کننده کارى است; و ساخت هایى دارد از این قبیل

ـ بن مضارع + ـَ نده: گوینده/گیرنده 

ـ بن مضارع + آن: دعاگویان / گریان. این ساخت را صفت حالیّه نیز مى نامند، زیرا بر گذرا بودنِ وصف دلالت مى کند

ـ بن مضارع + آ: شنوا / دانا. این ساخت برابر است با صفت مشبّهه در عربى و معمولا پایدارىِ وصف را مى رساند

ـ بن ماضى + آر: خواستار/ خریدار

ـ بن ماضى یا بن مضارع یا اسم + گار: آفریدگار/ پرهیزگار/ یادگار

ـ بن ماضى یا بن مضارع یا اسم + گر: رُفتگر/ توانگر

-
اسم یا بن فعل یا ساخت امر+کار:ستمکار / طلبکار 


صفت مفعولی


صفت مفعولى نشان مى دهد که موصوفْ مفعول است. ساخت این صفت چنین است
بن ماضى + هاى غیر ملفوظ + شده :گرفته شده/نوشته شده


صفت نسبی

صفت نسبى موصوف خود را به عناصرى مثل مکان نسبت مى دهد. تابعیّت ها و بسیارى از نام هاى خانوادگى به همین گونه بیان مى شوند: رضایى، ایرانى

ساخت صفت نسبى معمولا چنین است
-
اسم + ى یا ین یا ینه یا هاى غیر ملفوظ یا آنه: زرهى، سیمین، زرینه، بهاره، مردانه
-
اسم عربى + آنى: روحانى، ربّانى

توجه:در تشخیص اقسام صفت، نباید تنها به ساخت نظر داشت، بلکه معنى را نیز باید در نظر گرفت; زیرا برخى از ساخت ها مشترکند. مثلا گرفتار با آن که ساخت صفت فاعلى دارد، از لحاظ معنا صفت مفعولى است



تاریخ ارسال : شنبه 16 اسفند 1393 03:31 ب.ظ | نویسنده : سینا بابایی

لطفا دیدگاه خود را درباره این مطلب بنویسید

تاریخ ارسال : پنجشنبه 28 اردیبهشت 1396 10:17 ق.ظ
Thanks for the good writeup. It if truth be told
was a entertainment account it. Glance advanced to
far introduced agreeable from you! By the way, how can we keep up a correspondence?
تاریخ ارسال : چهارشنبه 23 فروردین 1396 12:35 ق.ظ
Hi, I think your site may be having internet browser compatibility issues.
Whenever I take a look at your site in Safari, it looks fine however, if opening in I.E.,
it's got some overlapping issues. I merely wanted to give you a quick heads up!
Besides that, fantastic site!

ایمیل شما نمایش داده نخواهد شد


 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر