تبلیغات
ادبیات

ادبیات اول دبیرستان 5

ضمیمه‌ی درس چهاردهم

 

هنر و سخن

 

هركه خانه‌ای بر لب دریا كند، موج بسیار ببیند و هركه دعوی محبت كند، زهر بلا و محنت بسیار چشد.

 

مولانا

 

 

1ـ آگاه باش كه انسان بی فضیلت، همیشه بی فایده است، مانند درختچه‌ی خاردار كه ساقه دارد امّا سایه ندارد، نه به خود سود می‌رساند نه به دیگران.

 

2ـ تلاش كن كه هر چند با اصل و نسب باشی، دانش و فضیلت نیز داشته باشی چرا كه دانش و فضیلت از اصالت خانوادگی برتر است.

 

3ـ همان طور كه گفته‌اند بزرگی انسان به عقل و دانش است، نه به اصل و نسب و نژاد.

 

4ـ اگر آدمی با اصل و نسب، گوهر فضیلت و دانش نداشته باشد، هم نشینی او برای هیچ كس سودمند نیست.

 

5ـ در هر كسی این دو گوهر ( اصل و نسب و فضیلت) را یافتی به او متوسل شو و او را از دست نده زیرا كه او برای همه سودمند است.

 

6ـ آگاه باش: كه از همه‌ی فضیلت‌ها، سخن گفتن، بهترین فضیلت است، زیرا خداوند بزرگ و با شكوه، در میان همه‌ی آفریده‌های خود، انسان را بهتر آفرید.

 

7ـ انسان بر دیگر جانوران به ده مرتبه كه در وجود اوست برتری یافت، پنج حس درونی و پنج حس ظاهری.

 

8ـ پنج حس درونی عبارتند از: تفكّر و به خاطر سپردن، به خیال آوردن، تشخیص دادن و سخن گفتن

 

9ـ پنج حس ظاهری عبارتند از: شنوایی، بینایی، بویایی، لامسه و چشایی.

 

10ـ جانوران نیز حواس پنج گانه‌ی ظاهری دارند كه با حواس ظاهری انسان متفاوت است.

 

11ـ بنابراین، انسان به این علّت ( حواس ده گانه) نسبت به موجودات برتری یافت و موفق شد.

 

12ـ و چون این را فهمیدی، زبان را به خوبی و هنرآموزی، عادت بده و زبانت را جز به خوبی گفتن عادت نده.

 

13ـ زیرا زبان تو همیشه همان را می‌گوید كه تو، او را به گفتن آن واداشته‌ای، و گفته‌اند: هركه زبانش خوش‌تر باشد، دوستداران او بیشتر خواهند بود.

 

14ـ با داشتن فضیلت‌های زیاد، سعی كن كه به جا و به موقع سخن بگویی، چرا كه سخن بی جا، هر چند كه سخن خوبی باشد، بد جلوه می‌كند.

 

هركس، با جهانی گرسنه است و قانع، به نانی سیر.

 

سعدی

 

 

15ـ سخنی كه دروغ باشد و در آن اثری از هنر و فضیلت نباشد، بهتر است كه گفته نشود.

 

ضمیمه‌ی درس چهاردهم

 

متاع جوانی

 

پروین اعتصامی

 

1ـ روزی جوانی به پیری گفت: با وجود پیری چگونه زندگی‌ات را سپری می‌كنی؟

 

2ـ پیر گفت: در كتاب زندگانی حرف‌های مبهم و پیچیده‌ای وجود دارد كه معنی آن را فقط در زمان پیری می‌فهمی.

 

3ـ ای جوان! تو بهتر است كه از توانایی‌های خودت سخن بگویی، چرا از دوره‌ی پیری و ناتوانی من می‌پرسی؟

 

4ـ ای جوان! قدر دوران جوانیت را بدان زیرا این مرغ زیبا ( جوانی) برای همیشه در جسم تو باقی نمی‌ماند.

 

5ـ من جوانی‌ام را كه چون كالایی ارزشمند بود مجّانی از دست دادم، تو اگر می‌توانی آن را به سادگی از دست نده ( به خوبی از آن استفاده كن).

 

6ـ هر چقدر كه من در زمان جوانی تكبّر و غرور از خود نشان دادم، جهان بیشتر از آن در مقابلم مغرور شد.

 

7ـ روزگار، به این دلیل جوانی مرا ربود كه من به هنگام نگهداری از آن، در غفلت و بی خبری بودم .

 

ضمیمه‌ی درس هجدهم

 

ناله‌ی مرغ اسیر

 

ابوالقاسم عارف قزوینی

 

1ـ تمام ناله و فریاد هر انسان اسیری ( شاعر) برای آزادی وطن است. راه و روش پرنده‌ی اسیر در قفس مانند من است.

 

پشیمان ز گفتار دیدم بسی      پشیمان نگشت از خموشی كسی

 

امیرخسرو دهلوی

 

 

2ـ از باد سحرگاهی می‌خواهم تا خبر اسارت مرا به دوستانم كه بیرون از زندان به سر می‌برند، برساند.

 

3ـ ای هم وطنان! برای رسیدن به آزادی فكری كنید كه هركس چنین نكند، مثل من گرفتار زندان می‌شود.

 

4ـ اگر خانه‌ی وطن به دست بیگانگان آبادشود، باید با اشك آن را خراب كرد زیرا آن خانه ماتمكده‌ای بیش نیست.

 

5ـ لباسی كه در راه پاسداری از وطن، به خون رنگین نشود، شایسته است كه پاره شود. زیرا آن لباس باعث ننگ انسان و ارزش آن از كفن هم كمتر است.

 

6ـ آن كس را كه در این مملكت پادشاه خود قرار دادیم ( محمدعلی شاه) ملّت امروز مطمئن شد كه او شیطان است.

 

ضمیمه‌ی درس نوزدهم

 

مرغ گرفتار

 

محمّدتقی بهار

 

1ـ من نمی‌گویم كه مرا از زندان استبداد آزاد كنید، تنها خواسته‌ام این است كه قفسم را به باغی ببرید تا دلم اندكی شاد شود و بوی آزادی را حس كنم.

 

2ـ ای دوستان! فصل شادی به سرعت می‌گذرد، شما را به خدا قسم می‌دهم، وقتی در باغی می‌نشینید به یاد من باشید.

 

3ـ ای دوستان كه در آزادی به سر می‌برید زمانی كه از نعمت‌های آزادی بهره‌مند هستید از من گرفتار هم یاد كنید.

 

4ـ اگر كسی از شما مرغ اسیری در قفس دارد، آن را به باغی ببرد و به یاد من، آزادش كند.

 

5ـ اگر تمام هستی من بی نوا از بین رفت، ترسی ندارم ( مهم نیست) شما به فكر از بین بردن دشمن (پادشاه باشید). ( علیه ظلم حاكمان زمان قیام كنید. )

 

سرمست پیروزی مشو كه از پیروزی زمانه بر خود، در امان نخواهی بود.

 

امام علی (ع)

 

 

6ـ رسیدن به هدف نزدیك است. مبادا از مشكلاتی كه بر سر راه است سخنی گفته و آزادی خواهان را از رسیدن به آزادی دلسرد نمایید.

 

7ـ ظلم و بی عدالتی عمر جوانان را كوتاه می‌كند، پس ای بزرگان وطن برای رضای خدا، به عدالت رفتار كنید.

 

8ـ اگر از ظلم شما انسان ضعیفی آسیب ببیند غیر ممكن است كه بتوانید خانه‌ی خود را آباد كنید (اگر به كسی ظلم كنید، ظلم خواهید دید).

 

9ـ اگر گوشه‌ی ویرانه‌ی زندان، نصیب محمد تقی بهار شده است، شما خداوند را به خاطر گنج ( نعمت) آزادی، شكر كنید.

 

درس بیست و سوم

 

نمونه‌هایی از اشعار محمّد اقبال لاهوری

 

مسافر

 

1ـ وقتی كه از این دنیا رفتم( مُردم) همه‌ی مردم ادعای آشنایی با من را داشتند.

 

2ـ ولی هیچ كدام از آن‌ها آن طور كه باید نفهمیدند كه این شاعر غریب چه سخنی گفت با چه كسانی سخن گفت و از كدام سرزمین بود. ( كسی شاعر را درك نكرد و مخاطبی نداشت.)

 

دیده‌ور

 

پیام: (انسان دانا همواره خوبی‌ها و نكات مثبت را می‌بیند)

 

1ـ دانایان زیادی در این دنیا سخن گفتند، سخنانی زیبا و لطیف‌تر از برگ‌های گل یاسمن گفتند.

 

2ـ امّا به من بگو آن انسان با بصیرت و دانا كیست كه زشتی و سختی‌های جامعه را می‌بیند و از زیبایی‌ها و خوبی‌ها ( مردم جامعه) سخن می‌گوید.

 

سروری

 

پیام: ( ملّتی كه طالب استقلال نباشد، هیچگاه به كمال نخواهید رسید)

 

هركه در زندگانی نانش نخورند، چون بمیرد نامش نبرند.

 

سعدی

 

 

1ـ خداوند به آن ملّتی عظمت و بزرگی می‌بخشد كه برای ساختن سرنوشت خود تلاش می‌كند.

 

2ـ خداوند به آن مردمی كه سرنوشتشان را بیگانگان تعیین می‌كنند ( وابسته‌ی دیگران هستند) هیچ توجهی ندارد.

 

دریا

 

پیام: ( انسان در سایه سعی و تلاش است كه به كمال می‌رسد)

 

1ـ نهنگی چه زیبا این جمله را به بچه‌اش گفت: كه در روش زندگی ما رفتن به ساحل ( رسیدن به آسایش) پسندیده نیست.

 

2ـ خود را به سختی های زندگی بسپار و از آسودگی و آسایش دوری كن، زیرا محل زندگی ما عمق دریاست نه ساحل مرتبط با «ما زنده به آنیم كه آرام نگیریم/ موجیم كه آسودگی ما عدم ماست»

 

ضمیمه‌ی درس بیست و سوم

 

لاله‌ی آزاد

 

محمد ابراهیم صفا

 

پیام : ( ستایش آزادی و آزادگی )

 

1ـ من لاله‌ی آزادی هستم بدون كمك دیگران رشد می‌كنم و بوی خوش من از خودم است و محلّ پرورش من دشت است و سرشتم مانند آهوست.

 

2ـ از نم باران سیراب می‌شوم و به آب جوی نیاز ندارم، محیط باغ كوچك است بنابراین در آن‌جا رشد نمی‌كنم.

 

من لاله‌ی آزادم، بدون كمك دیگران رشد می‌كنم و بوی خوشی از خود دارم

 

3ـ رنگ سرخ گلبرگ‌هایم، طبیعی و فطری است. چهره‌ی من زیباست. و نیازی به آرایشگر ندارد.

 

4ـ روی پای خود ایستاده‌ام، نیاز به یاری كسی ندارم. نه در جستجوی دوستم و نه غم دیگران را می‌خورم .

 

فرزندم! اگر خواستی معصیت كنی، جایی برو كه خدا تو را نبیند.

 

لقمان حكیم

 

 

من لاله‌ی آزادم، بدون كمك دیگران رشد می‌كنم و بوی خوشی از خود دارم

 

5ـ آن قدر مقدّس هستم كه هر صبح نسیم به دور من طواف می‌كند و بچّه‌های آهو با دیدن من خوشحال و شادمان می‌شوند.

 

6ـ مانند چراغ روشنی هستم كه در گوشه‌ی این دشت قرار گرفته‌ام و عاشقان بسیاری سرگشته و حیران اطراف من می‌گردند.

 

من لاله‌ی آزادم، بدون كمك دیگران رشد می‌كنم و بوی خوشی از خود دارم

 

7ـ با نشان دادن برگ و گلبرگ‌هایم، آب و رنگی به چمن می‌بخشم و از عطر دل نوازم، صحرا مانند ختن، خوشبو و معطر گشته است.

 

8ـ از شادی و خوشی پیوسته در جنبش و حركت هستم و سراسر وجودم را ناز و ادا فرا گرفته است.

 

من لاله‌ی آزادم، بدون كمك دیگران رشد می‌كنم و بوی خوشی از خود دارم

 

9ـ در چهره‌ی سرخ رنگ من جوشش می و مستی را ببین و داغ عشق را در سینه‌ی عاشقم مشاهده كن ( اشاره دارد به سرخی گلبرگ و سیاهی ته گل)

 

10ـ من گل لاله‌ی آزاد و سرمستی هستم كه به دشت و صحرا عادت كرده‌ام عشق با افسون خود مرا جادو كرده و به دیوانگی رسانده و باعث شده مرا از شهر به بیابان كشاند. ( اشاره به داستان لیلی و مجنون) .

 

من لاله‌ی آزادم، بدون كمك دیگران رشد می‌كنم و بوی خوشی از خود دارم

 

11ـ منّت و احسان كسی را برای خود نمی‌پذیرم، وابستگی چمن و باغ را قبول نمی‌كنم.

 

12ـ به سرشت خودم افتخار می‌كنم. زیرا درونی وارسته دارم، آزاد به دنیا آمده‌ام و آزاد می‌میرم.

 

مرتبط با : « ای سرو پای بسته به آزادگی مناز / آزاده من كه از همه عالم بریده ام»

تاریخ ارسال : یکشنبه 16 فروردین 1394 01:58 ب.ظ | نویسنده : سینا بابایی

لطفا دیدگاه خود را درباره این مطلب بنویسید

تاریخ ارسال : دوشنبه 13 شهریور 1396 01:53 ق.ظ
Quality posts is the key to be a focus for the viewers to visit the site, that's what this
website is providing.
تاریخ ارسال : سه شنبه 22 فروردین 1396 08:07 ب.ظ
Now I am ready to do my breakfast, afterward having
my breakfast coming yet again to read more news.

ایمیل شما نمایش داده نخواهد شد


 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر